چنين معتقديم ، ليكن در صورتى كه راويان روايت ، زياد و متواتر باشند « 1 » . 5 - از احمد بن محمد ، مشهور به « بناء » نقل شده ، پس از آنكه از بعضىها نقل مىكند كه قرائات دهگانه متواتر است و ( آنها مسلما از دين است ) مىگويد : اما قرائت هفت نفر معروف ، متواتر است ، اجماعا ، و اما در قرائت سه نفر ديگر بايد گفت : اصح اين است كه آنها نيز متواتر است ، و ما اين مطلب را از عموم مشايخ اخذ كرده‌ايم « 2 » . ولى در مقابل اينان ، دانشمندانى نيز ديده مىشوند كه قائل به تواتر نيستند كه عبارتند از : 1 - ابو شامه « 3 » مىنويسد : سزاوار نيست كه انسان به مجرد اينكه ببيند قرائتى را به يكى از قراء هفتگانه نسبت داده‌اند مغرور شود و به آن عمل نمايد تا اينكه مىگويد : قرائتى كه از آنان نقل مىشود بر دو نوع است مجمع عليه و شاذ « 4 » . 2 - ابن الجزرى مىنويسد : هر قرائتى كه با ادبيت ، موافق باشد هر چند به وجهى از وجوه ، و با يكى از قرآنهاى عثمانى نيز موافق و لو احتمالا ، و سند آن نيز صحيح باشد پس آن قرائت صحيح است . و اما هر گاه يكى از اين اركان ثلاثه مفقود شود چنين قرائتى را ضعيف و يا شاذ و باطل مىگويند چه از قرائات هفت نفر معروف باشد و چه بالاتر از آنها . . . و اين معنا ، از سلف و خلف به ما و اصل شده و امام حافظ ابو عمرو عثمان بن سعيد دانى نيز بر آن تصريح كرده است « 4 » . 3 - رافعى در اعجاز القرآن مىنويسد : قرائات اين هفت نفر ، مورد اتفاق و اجماع مىباشد و آنها حجتند بالاتفاق و بالاجماع ، نه اينكه اينها قرائت پيغمبر اسلامند كه وسيلهء تواتر براى ما معلوم شده است و سپس اضافه مىكند : جهت اينكه اكتفاء به هفت نفر كرديم اين است كه اينان ، مشهور به وثوق و امانتند و داراى طول عمر مىباشند .

--> ( 1 ) كتاب النشر في القرائات العشر ، ج 1 ، ص 13 . ( 2 ) اتحاف فضلاء البشر ، ص 4 . ( 3 ) ابو شامه كه نام او شهاب الدين شافعى مذهب و قارى و نحويست كه در دمشق سنه 596 هجرى متولد شده است و پس از آنكه فقه را خوب فرا گرفت به تدريس و فتوى مشغول شد و در عربيت نبوغ داشت و براى شاطبيه شرح نوشت در سال 665 در دمشق وفات كرد ، الكنى و الالقاب محدث قمى ، ج 1 ، ص 92 . ( 4 ) النشر فى القرائات العشر ، ج 1 ، ص 9 .